พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระราชทานน้ำพระมหาสังข์เพชรน้อย แก่สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอเจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร และเจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี

อีกหนึ่งช่วงที่ได้รับการพูดถึงเป็นอย่างมากคือ “การ พระราชทานน้ำพระมหาสังข์เพชรน้อย” ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานแก่เจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี ทำให้หลายคนเกิดความสงสัยใคร่รู้เกี่ยวกับโบราณราชประเพณีดังกล่าว แอดมิน จึงขอนำเหตุผลที่เจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี ได้รับพระราชทานน้ำพระมหาสังข์เพชรน้อย และเกร็ดความรู้เกี่ยวกับการพระราชทานน้ำพระมหาสังข์เพชรน้อย มาเผยให้ได้รู้กันค่ะ

น้ำพระมหาสังข์เพชรน้อย คือน้ำพระพุทธมนต์ ซึ่งเป็นน้ำพระสุคนธ์ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงสรงถวายพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร จากนั้นทรงใช้ผ้าขาวซับตามองค์พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร แล้วทรงเปลี่ยนเครื่องทรงถวายพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร จากนั้นทรงใช้ผ้าขาวที่ซับพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากรนั้นชุบพระสุคนธ์ในโถแก้ว แล้วทรงบีบลงในโถแก้วและหม้อน้ำ เพื่อเป็นน้ำพระพุทธมนต์สำหรับพระราชทานแก่พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชการ และประชาชนทั่วไปที่ไปเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทรับเสด็จ เพื่อความเป็นสิริมงคล

โดยน้ำพระพุทธมนต์ ซึ่งอยู่ในพระมหาสังข์เพชรน้อย จะพระราชทานแก่พระบรมวงศ์ หรือผู้ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานเป็นกรณีพิเศษ ซึ่งเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทในโอกาสนั้น จึงเรียกว่า “น้ำพระมหาสังข์เพชรน้อย” ส่วนพระราชวงศ์นั้น จะพระราชทานน้ำสังข์นครจากพระมหาสังข์เพชรน้อยแทน

สังข์ หรือ หอยสังข์ เป็นของที่คนไทยนับถือกันว่าอุดมมงคลอย่างสูงยิ่ง และมักใช้ในงานมงคลต่างๆ เช่น งานมงคลสมรส โดยเรามักจะเห็นการใช้สังข์เป็นที่หลั่งน้ำแก่คู่บ่าวสาว นอกจากนี้ยังมีการเป่าสังข์ เพื่อความเป็นสิริมงคลอีกด้วย

สังข์ แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ สังข์ทักษิณาวัฏ (สังข์เวียนขวา) และสังข์อุตราวัฏ(สังข์เวียนซ้าย) และแบ่งออกตามการใช้งานในพระราชพิธีต่างๆ ดังนี้

1. พระมหาสังข์ทักษิณาวัฏ เป็นสังข์เวียนขวา ใช้สำหรับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงหลั่งน้ำพระพุทธมนต์พระราชทานแก่พระราชวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าขึ้นไป และสรงพระพุทธรูปสำคัญ พระยาช้างต้น โขนเรือพระที่นั่ง ยอดธงชัยเฉลิมพล ส่วนมังสี หรือพานรองสำหรับพระมหาสังข์ทักษิณาวัฏ จะพิเศษกว่ามังสีของสังข์อื่นตรงที่มีที่บรรจุแป้งเจิมอยู่ภายในด้วย

2. พระมหาสังข์เพชรใหญ่ เป็นสังข์ที่มีขนาดใหญ่ ใช้สรงพระพักตร์และใช้ในการทรงพระเครื่องใหญ่

3. พระมหาสังข์เพชรน้อย เป็นสังข์ที่ทรงหลั่งน้ำพระพุทธมนต์ที่ได้จากการเปลี่ยนเครื่องทรงพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร พระราชทานแก่พระราชวงศ์ อีกทั้งเป็นสังข์สำหรับพระบรมวงศ์ผู้ทรงสัปตปฎลเศวตฉัตรทรงใช้หลั่งน้ำพระราชทานในพระราชพิธีสำคัญ

4. พระมหาสังข์ทอง พระมหาสังข์เงิน พระมหาสังข์นาก พระมหาสังข์งา พระมหาสังข์สัมฤทธิ์ ซึ่งพระมหาสังข์ในกลุ่มนี้จะเชิญออกใช้ครบทุกองค์ในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก

5. พระมหาสังข์เดิม ซึ่งทรงใช้รดน้ำพระพุทธมนต์พระราชทานแก่เชื้อพระวงศ์ ราชนิกุล ตลอดจนสมาชิกในราชสกุล เพราะเป็นสังข์เดิมของสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก

6. สังข์นคร เป็นสังข์ที่เจ้าพระยานครศรีธรรมราชนำมาทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาใช้รดน้ำพระราชทานขุนนาง

7. สังข์ข้างที่ ซึ่งเป็นสังข์ที่ใช้รดน้ำพระราชทานบุคคลทั่วไป

8. กลศสังข์ เป็นขวดมีพวยยาวสำหรับพราหมณ์บรรจุน้ำเทพมนตร์ เพื่อสรงถวายในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก หรือในพระราชพิธีที่มีพิธีพราหมณ์เกี่ยวข้อง

ข้อมูลและภาพ : นิทรรศการพลังแผ่นดิน อัศจรรย์งานศิลป์แผ่นดินสยาม, คนรัก พลตรีหญิง เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี

ข่าวที่น่าสนใจ

อนุทิน แถลงข่าวชิงยุบสภาฯ รู้ตัวดีเป็นรัฐบาลเสียงข้างน้อย ยืนยันเดินหน้าตาม MOA

สะเทือนวงการลูกหนัง! “แพรรี่ ไพรวัลย์” เปิดตัวลุคใหม่ สวมชุดบอล “ทีมหมอนทอง” ลั่น! “หมอนทองมาว่ะ”

by TVPOOL ONLINE

สุขสันต์วันเกิดน้องมายู ปีนี้ 11 ขวบแล้วจ้า แม่เมย์ ย้อนนึกถึงตัวเอง วัยนี้ต้องฉลองที่แดนเนรมิต

งานวิวาห์ในช่วงเช้าของ ใหม่ ดาวิกา และ เต๋อ ฉันทวิชช์ ภายใต้คอนเซ็ปต์ Love Through Tim

ริต้า ศรีริต้า ฉลองวันเกิดริมทะเล แฟนคลับแห่ทัก นางฟ้ามีอยู่จริง!

บอย พีชเมกเกอร์ โพส์ จากใจคนรักฟุตบอล ชื่นชมฟุตบอลไทยสุดใจ

มาดามหยก กชพร เวโรจน์ ร่วมขบวน “Change Together & Indy Team By มาดามหยก” ในงานยี่เป็ง เชียงใหม่ 2568

มาดามหยก กชพร เวโรจน์ ร่วมขบวน “Change Together & Indy Team By มาดามหยก” ในงานยี่เป็ง เชียงใหม่ 2568

หลัง หมวดอ๋อ พ.ต.อ.รณกร ประกาศแต่งงาน แอฟ ทักษอร เคลื่อนไหวแบบนี้ เล่นเอาว่าที่เจ้าบ่าวมาตอบกลับอย่างไว

เปิดที่มา น้ำพระมหาสังข์เพชรน้อย ในหลวงพระราชทาน แก่พระราชโอรส และเจ้าคุณพระสินีนาถ พิลาสกัลยาณี