เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 2568 สำนักข่าวประชาไทยรายงานว่า จอน อึ๊งภากรณ์ นักเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชนและผู้ร่วมก่อตั้งสำนักข่าวประชาไท ได้ถึงแก่อนิจกรรมอย่างสงบที่บ้านพัก ในวัย 77 ปี
จอน อึ๊งภากรณ์ เกิดเมื่อวันที่ 19 กันยายน 2490 เป็นบุตรชายคนโตของนายป๋วย อึ๊งภากรณ์ อดีตผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย และมาการ์เร็ต อึ๊งภากรณ์ สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านวิศวกรรมไฟฟ้าจากมหาวิทยาลัย Sussex ประเทศอังกฤษ
หลังเรียนจบ จอนได้กลับมาเป็นอาจารย์สอนวิชาฟิสิกส์แก่นักศึกษาแพทย์ที่มหาวิทยาลัยมหิดลเป็นเวลา 5 ปี ซึ่งในช่วงนั้น เขาเป็นอาจารย์หนุ่มรุ่นใหม่ที่ให้การสนับสนุนกิจกรรมนักศึกษาอย่างแข็งขัน
ท่ามกลางเหตุการณ์ทางการเมืองที่ตึงเครียด โดยเฉพาะช่วง 14 ตุลาคม 2516 และ 6 ตุลาคม 2519 จอนต้องลี้ภัยไปอยู่ที่ประเทศอังกฤษพร้อมกับบิดาและครอบครัว ที่นั่นเขาและกลุ่มคนไทยในต่างแดนได้ร่วมกันจัดทำหนังสือ “มิตรไทย” เพื่อเผยแพร่ข้อมูลสถานการณ์ในประเทศไทย รวมถึงช่วยเหลือนักศึกษาที่ลี้ภัยจากการปราบปรามทางการเมือง
ภายหลังกลับประเทศไทย เขาเข้ารับตำแหน่งผู้อำนวยการคนแรกของมูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม (มอส.) และทำงานในบทบาทนี้นานกว่า 10 ปี เพื่อสร้างคนรุ่นใหม่ให้ลงพื้นที่ทำงานกับชุมชนและชนบท จากนั้นจอนยังมีบทบาทสำคัญในการจัดตั้งโครงการเข้าถึงเอดส์ (ACCESS) ในยุคที่สังคมไทยยังเต็มไปด้วยอคติต่อผู้ติดเชื้อ HIV โดยเน้นย้ำเรื่องสิทธิมนุษยชนและความเท่าเทียมอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งได้ร่วมก่อตั้งและดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการมูลนิธิเข้าถึงเอดส์ ระหว่างปี 2534 – 2543
ในปี 2543 จอนได้รับเลือกเป็นสมาชิกวุฒิสภากรุงเทพมหานคร และดำรงตำแหน่งถึงปี 2549 พร้อมกันนั้น ในปี 2547 เขาและกลุ่มเพื่อนร่วมอุดมการณ์ได้ก่อตั้งสำนักข่าวออนไลน์ “ประชาไท” และต่อมาได้มีบทบาทร่วมจัดตั้งองค์กรภาคประชาสังคมอีกหลายแห่ง เช่น iLaw หรือโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน
จอนได้กล่าวถึงเหตุผลเบื้องหลังการก่อตั้งสื่อประชาไทว่า มาจากความรู้สึกว่าสื่อในประเทศไทยขาดความเป็นอิสระ โดยเฉพาะในยุคที่สื่อโทรทัศน์ยังอยู่ภายใต้อิทธิพลของรัฐอย่างชัดเจน
ด้วยบทบาทที่โดดเด่นในภาคประชาสังคม เขาได้รับรางวัลแมกไซไซ สาขาบริการสาธารณะในปี 2548 และได้นำเงินบางส่วนจากรางวัลมาก่อตั้ง “กองทุนรางวัลสมชาย นีละไพจิตร” เพื่อสนับสนุนการทำงานของนักสิทธิมนุษยชนและสื่อมวลชนที่ต่อสู้เพื่อความจริง
ในปี 2550 เขาเคยเข้าร่วมการเคลื่อนไหวคัดค้านการออกกฎหมายโดยสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ที่มาจากการรัฐประหารของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ (คมช.) โดยเห็นว่าเป็นการเร่งออกกฎหมายที่ละเมิดสิทธิประชาชน จนนำไปสู่การถูกดำเนินคดีในภายหลัง ซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ “คดีปีนสภา”
จอน อึ๊งภากรณ์ เป็นบุคคลที่มีบทบาทยาวนานและต่อเนื่องในการส่งเสริมสิทธิมนุษยชน เสรีภาพสื่อ และความยุติธรรมในสังคมไทย การจากไปของเขาจึงถือเป็นการสูญเสียบุคลากรสำคัญของภาคประชาสังคมไทยอย่างยิ่งยวด
ข่าวที่น่าสนใจ
อย่าโกหกกัน! “ต่าย สายธาร” เดือด! โพสต์ตัดพ้อรักรัว ๆ แฟนหนุ่มลั่น “ผมไม่ซื่อสัตย์ตรงไหน?”
by TVPOOL ONLINE